Olej sezamowy to jeden z najstarszych i najbardziej uniwersalnych olejów roślinnych, którego zastosowanie obejmuje zarówno kuchnię, jak i pielęgnację ciała. Dzięki bogactwu nienasyconych kwasów tłuszczowych, witamin, minerałów i lignanów posiada właściwości prozdrowotne i pielęgnacyjne potwierdzone badaniami[3][2]. Poniżej opisano szczegółowo jak stosować olej sezamowy w codziennym życiu, aby w pełni wykorzystać jego potencjał.

Zastosowanie oleju sezamowego w kuchni

Olej sezamowy wykorzystywany w kuchni wyróżnia się pożytecznym składem i szerokim działaniem zdrowotnym[3]. Stanowi źródło kwasu linolowego i oleinowego odpowiadających za regulację poziomu cholesterolu i ciśnienia tętniczego, co przekłada się na zmniejszenie ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego[2][1]. Dodatkowo zawiera cenne minerały takie jak wapń, magnez, fosfor, żelazo, cynk oraz witaminę E wpływające na metabolizm i odporność[3].

Badania wykazały, że regularne spożywanie oleju sezamowego przez okres 12 tygodni znacząco obniża poziom glukozy, insuliny na czczo oraz poprawia wskaźniki wrażliwości na insulinę, niezależnie od masy ciała[7]. Zawarte lignany i sterole roślinne ograniczają powstawanie tkanki tłuszczowej i wspomagają proces odchudzania[1][5][3]. Włączenie oleju sezamowego do diety to skuteczna metoda profilaktyki chorób nowotworowych, miażdżycowych i neurodegeneracyjnych dzięki działaniu przeciwzapalnemu i antyoksydacyjnemu[3][2].

Olej sezamowy jest bezpieczny do spożywania na zimno oraz może być wykorzystywany jako dodatek do surówek i sałatek, wspierając układ trawienny oraz regulując równowagę lipidową organizmu[3]. Oprócz pozytywnego działania na metabolizm tłuszczów pomaga w przyswajaniu witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, m.in. witaminy E znanej jako witamina młodości[3][4].

  Z czym najlepiej smakuje focaccia?

Olej sezamowy w pielęgnacji skóry i włosów

W pielęgnacji ciała olej sezamowy stanowi uniwersalny składnik stosowany do skóry suchej, dojrzałej i problematycznej[2][8]. Jego bogaty skład mineralny oraz zawartość witaminy E sprawiają, że działa silnie nawilżająco, zmiękczająco i łagodząco[3][2]. Cynk obecny w oleju stymuluje produkcję kolagenu, wspomagając regenerację i odżywienie skóry[1]. Dzięki temu stosowanie oleju sezamowego na twarz pomaga w walce ze zmarszczkami, wspiera procesy anti-aging oraz przeciwdziała przesuszeniu skóry[2][8].

Właściwości antyseptyczne i antybakteryjne sprawiają, że olej ten jest wskazany w pielęgnacji skóry łojotokowej i skłonnej do wyprysków. Lekko rozgrzewające składniki ułatwiają głębokie oczyszczanie skóry, równoważąc wydzielanie sebum, a jednocześnie nie zatykają porów[4]. Dzięki kwasom tłuszczowym i lignanom wspiera łagodzenie stanów zapalnych oraz regenerację podrażnień skórnych[6].

Olej sezamowy doskonale sprawdza się do masażu, kąpieli oraz jako składnik domowych kosmetyków. Wzmacnia drobne naczynia krwionośne, chroni skórę przed promieniowaniem UV, a po opalaniu łagodzi i regeneruje podrażnioną skórę[3][5]. Może być stosowany także do demakijażu twarzy – poprawia jędrność, rozjaśnia cerę oraz oczyszcza skórę[1].

W kosmetyce włosów olej sezamowy działa przeciwgrzybiczo, redukuje łupież, przeciwdziała przesuszeniu i nadaje pasmom blask oraz elastyczność[3]. Jego regularne stosowanie wzmacnia cebulki włosów, opóźnia proces siwienia, wspiera gojenie mikrourazów skóry głowy i przeciwdziała wypadaniu[4][6].

Sposoby wykorzystania oleju sezamowego

W kuchni olej sezamowy najlepiej stosować na zimno jako składnik sałatek, dressingów lub innych potraw bez obróbki cieplnej, by zachować wszystkie składniki odżywcze[3]. Stanowi źródło kwasów tłuszczowych, fitosteroli i lignanów o udowodnionych właściwościach zdrowotnych[3][7]. Dodatkowo można go użyć do płukania jamy ustnej (oil pulling), co wspomaga wybielanie zębów i ogranicza rozwój bakterii próchniczych w jamie ustnej[1].

  Olej sezamowy z soją do czego pasuje w codziennej kuchni?

W aplikacjach pielęgnacyjnych olej stosuje się bezpośrednio na skórę lub włosy jako maskę, serum lub składnik masaży[2][4]. Może być nakładany na całe ciało po kąpieli dla utrzymania odpowiedniego nawilżenia, szczególnie u osób z suchą skórą lub ze skłonnością do podrażnień. W farmacji wykorzystywany jest w formie kropli do nosa przy zapaleniach zatok oraz do płukania gardła w przebiegu przeziębień[2]. W branży kosmetycznej ceni się go jako bazę do wyrobu mydeł i balsamów o działaniu łagodzącym i ochronnym[2][5].

Mechanizmy działania i wpływ na zdrowie

Kwas linolowy i oleinowy zawarte w oleju sezamowym neutralizują wolne rodniki, działają przeciwzapalnie i ograniczają transepidermalną utratę wody, chroniąc strukturę skóry przed przesuszeniem[4]. Związki te wzmacniają barierę lipidową skóry i wspierają jej regenerację na poziomie komórkowym[4][3]. Lignany i sterole roślinne (kampasterol, stygmasterol, beta-sitosterol) wykazują aktywność antyoksydacyjną, przez co przeciwdziałają rozwojowi chorób cywilizacyjnych[3].

Badania kliniczne wykazują wyraźny wpływ oleju sezamowego na obniżenie cholesterolu oraz wskaźników glikemicznych, co korzystnie wpływa na zapobieganie zespołowi metabolicznemu i insulinooporności[7][1][2]. Witaminy z grupy B, fosfor i magnez zawarte w oleju sezamowym wzmacniają serce i zmniejszają ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia[1]. Dodatkowo nienasycone kwasy tłuszczowe wspomagają produkcję kolagenu i ułatwiają gojenie mikro-uszkodzeń naskórka oraz wspierają zdrowie włosów i paznokci[6][1].

Podsumowanie korzyści ze stosowania oleju sezamowego

Olej sezamowy jest wszechstronny – pozwala zarówno zadbać o zdrową dietę, jak i kompleksową pielęgnację ciała. Obniża cholesterol i ciśnienie krwi, wspiera metabolizm, zapobiega procesom starzenia oraz pomaga w regeneracji skóry i włosów[1][2][3][4][5][6][7][8]. Możliwość bezpośredniej aplikacji oraz wszechstronne użycie w recepturach kuchennych i kosmetycznych czynią go wartościowym składnikiem codziennej rutyny. Zastosowanie oleju sezamowego to sprawdzony sposób na poprawę jakości życia oraz wsparcie zdrowia na wielu płaszczyznach.

  Jakie przyprawy do chińskich potraw warto wybrać?

Źródła:

  • [1] https://olini.pl/blog/baza-wiedzy/olej-sezamowy-wlasciwosci-i-zastosowanie
  • [2] https://www.doz.pl/czytelnia/a16617-Olej_sezamowy__wartosci_odzywcze_i_wlasciwosci._Jak_go_stosowac
  • [3] https://www.oleofarm24.pl/Olej-sezamowy-jakie-ma-wlasciwosci-i-jak-go-stosowac-blog-pol-1683883466.html
  • [4] https://www.organique.pl/blog/p-olej-sezamowy-poznaj-jego-korzystne-wlasciwosci
  • [5] https://olejarnia-gaja.pl/olej/na-co-pomaga-olej-sezamowy-odkryj-jego-wlasciwosci/
  • [6] https://4szpaki.pl/blog/post/olej-sezamowy-na-wlosy-jak-go-stosowac-i-jakie-ma-wlasciwosci
  • [7] https://dietetycy.org.pl/olej-sezamowy-wlasciwosci/
  • [8] https://optymalnewybory.pl/olej-sezamowy-nie-tylko-do-kuchni/