Gogle do kasku motocyklowego. Rodzaje szyb i ochrona oczu

Artykuł sponsorowany

Gogle do kasku mają chronić oczy przed pędem powietrza, kurzem, owadami, drobnymi kamieniami i rozbryzgami wody, a jednocześnie nie ograniczać pola widzenia. Najczęściej stosuje się je z kaskami cross, enduro, adventure oraz otwartymi, w których twarz nie jest osłonięta szczelnym wizjerem. Sam efektowny wygląd szyby ma drugorzędne znaczenie, ważniejsze są jej przepuszczalność światła, odporność, wentylacja i prawidłowe dopasowanie ramki.

Przy porównywaniu modeli można sprawdzić kategorię https://gmoto.pl/gogle-motocyklowe,3457/ i zestawić rodzaj szyby, obecność dodatkowego wizjera, system Anti Fog oraz przeznaczenie. W aktualnej ofercie tej kategorii widocznych jest ponad 150 produktów, a ceny pojedynczych modeli z bieżącego zestawienia zaczynają się od około 35 zł i przekraczają 500 zł. Taki rozstrzał wynika głównie z jakości optyki, konstrukcji ramki, liczby szyb w zestawie oraz systemów ułatwiających jazdę w kurzu i błocie.

Dobre gogle muszą pasować do kasku i twarzy

Przed zakupem trzeba sprawdzić nie tylko obwód głowy, lecz przede wszystkim kształt otworu twarzowego w kasku. Ramka nie powinna opierać się o skorupę w sposób, który odsuwa piankę od twarzy, ponieważ wtedy do środka łatwiej dostaje się kurz i powietrze. Producenci oferują różne rozmiary ram, na przykład modele przeznaczone dla mniejszych twarzy oraz warianty Medium to Large, dlatego określenie uniwersalny nie zawsze oznacza takie samo dopasowanie w każdym kasku.

Na wygodę wpływa również pianka i pasek. W modelach terenowych spotyka się pianki dwu lub trójwarstwowe, a Naxa podaje w wybranych goglach piankę o grubości 18 mm i pasek o szerokości 50 mm, natomiast Leatt stosuje paski 45 lub 50 mm z silikonowym elementem antypoślizgowym. Osoby jeżdżące w okularach korekcyjnych powinny szukać oznaczenia OTG, czyli konstrukcji pozwalającej założyć gogle na okulary.

Rodzaj szyby dobiera się do światła

Norma EN 1938:2010 dzieli szyby na trzy kategorie przepuszczalności światła widzialnego. Kategoria 0 przepuszcza od 80 do 100 procent światła, kategoria 1 od 43 do 80 procent, a kategoria 2 od 18 do 43 procent. Szyby o przepuszczalności poniżej 75 procent powinny mieć ostrzeżenie, że nie nadają się do jazdy nocą ani o zmierzchu, a sama norma wymaga co najmniej 18 procent przepuszczalności światła.

W praktyce przezroczysta szyba sprawdza się po zmroku i przy słabym świetle, o ile jej parametry spełniają wymagania do takiej jazdy. Leatt podaje dla części szyb przezroczystych 83 procent VLT, natomiast wersje przyciemniane i lustrzane mogą mieć na przykład 32, 30 albo 28 procent VLT, więc lepiej pasują do mocnego słońca. Szyba lustrzana ogranicza odblaski, ale samo lustrzane wykończenie nie jest równoznaczne z ochroną UV, dlatego filtr trzeba sprawdzić w danych producenta.

Przy zmiennym oświetleniu rozwiązaniem są szyby fotochromowe, które rozjaśniają się lub przyciemniają zależnie od ilości promieniowania UV. Taki wizjer może ograniczyć potrzebę wożenia dwóch osobnych szyb, ale nadal trzeba sprawdzić jego zakres VLT. Jeżeli trasa zaczyna się w pełnym słońcu, a kończy po zmroku, bezpieczniejszym rozwiązaniem może być zapasowa szyba przezroczysta.

Norma EN 1938 określa wymagania dla gogli motocyklowych

EN 1938:2010 opisuje wymagania i metody badań gogli używanych na motocyklach i motorowerach na drodze oraz podczas rekreacyjnej jazdy terenowej. Norma obejmuje między innymi pole widzenia, parametry optyczne, przepuszczalność światła, odporność na UV, odporność na uderzenie, uszkodzenia powierzchni przez drobne cząstki i badania związane z parowaniem. Nie obejmuje gogli przeznaczonych do oficjalnych wyścigów i zawodów.

W sprzedaży można znaleźć modele oznaczone jako środki ochrony indywidualnej kategorii II zgodne z EN 1938:2010 i rozporządzeniem UE 2016/425. Dla kategorii II unijne przepisy przewidują badanie typu UE oraz późniejszą kontrolę zgodności z typem opartą na wewnętrznej kontroli produkcji. Przykładowo Scott i Alpinestars podają takie odniesienia w dokumentacji swoich gogli, a Scott deklaruje również 100 procent ochrony przed UVA i UVB w wybranych modelach.

Certyfikat nie oznacza jednak, że gogle tworzą całkowicie nieprzebijalną osłonę oka. Producent Naxa wprost zastrzega, że gogle nie gwarantują pełnej ochrony przed uderzeniami i ich podstawową rolą jest osłona przed piaskiem, wiatrem czy deszczem. Dlatego uszkodzoną, głęboko porysowaną albo pękniętą szybę należy wymienić, nawet jeśli ramka nadal wygląda dobrze.

Wentylacja i powłoki ograniczają parowanie

Parowanie pojawia się, gdy ciepłe i wilgotne powietrze zatrzymuje się przy chłodniejszej szybie. Pomagają kanały wentylacyjne, powłoka Anti Fog oraz w niektórych modelach szyba podwójna, która ogranicza szybkie wychładzanie wewnętrznej powierzchni. Scott stosuje w modelach enduro podwójne szyby, system wentylacji i fabryczną powłokę NoFog, a inni producenci łączą wentylowaną ramkę z wielowarstwową pianką.

Trzeba też uważać podczas czyszczenia. Błoto i pył najlepiej najpierw spłukać czystą wodą, a dopiero później delikatnie osuszyć szybę miękką mikrofibrą. Wewnętrznej powierzchni z powłoką przeciw parowaniu nie należy mocno wycierać na sucho ani traktować domowym płynem do szyb, ponieważ można skrócić trwałość warstwy Anti Fog.

Cena zależy od szyby i systemu oczyszczania pola widzenia

W bieżącym zestawieniu Gmoto najtańsze proste gogle kosztują około 35 do 45 zł, wiele modeli cross i enduro mieści się w przedziale około 80 do 300 zł, a bardziej rozbudowane konstrukcje przekraczają 400 i 500 zł. Dla porównania wymienna szyba Alpinestars Supertech Smoke kosztuje obecnie 148 zł. Przy wyborze droższego modelu dobrze sprawdzić dostępność szyb zamiennych, bo porysowany wizjer zużywa się szybciej niż ramka.

W terenie dodatkowym kosztem są systemy oczyszczania pola widzenia. Leatt oferuje gogle przygotowane do zrywek Tear Off oraz systemów Roll Off, w których w wybranych modelach stosowana jest taśma o szerokości 48 mm. To rozwiązania przydatne w błocie i kurzu, ale do zwykłej jazdy drogowej często wystarczy dobra szyba, skuteczna wentylacja i zapasowy wizjer.

Najczęstsze błędy przy wyborze gogli to:

• kupowanie ciemnej szyby do jazdy po zmroku,
• zamawianie gogli bez sprawdzenia ich w konkretnym kasku,
• utożsamianie przyciemnienia z filtrem UV,
• wycieranie zapiaszczonej szyby na sucho,
• brak zapasowej przezroczystej szyby na zmianę pogody lub późny powrót.